Uncategorised
- Szczegóły
nr 1
pod redakcją Barbary Kąkol
Kartuzy 2016
nr 2
pod redakcją Barbary Kąkol
Kartuzy 2017
nr 3
pod redakcją Barbary Kąkol
Kartuzy 2018
nr 4
pod redakcją Barbary Kąkol
Kartuzy 2019
nr 5
pod redakcją Barbary Kąkol
Kartuzy 2020
nr 6
pod redakcją Barbary Kąkol
Kartuzy 2021
nr 7
pod redakcją Barbary Kąkol
Kartuzy 2022
nr 8
pod redakcją Barbary Kąkol
Kartuzy 2023
nr 9
pod redakcją Barbary Kąkol
Kartuzy 2024
- Szczegóły
Kalendarium
1945 powstanie Muzeum Kaszubskiego w Kartuzach w „Kaszubskim Dworze” przy ulicy Gdańskiej 15
1946 przeniesienie Muzeum Kaszubskiego do willi opuszczonej przez UB przy ulicy Kościerskiej 1 w Kartuzach
1947 otwarcie wystawy stałej w budynku przy ulicy Kościerskiej 1
1950 upaństwowienie Muzeum Kaszubskiego w Kartuzach
1950 Franciszek Treder został pierwszym kierownikiem Muzeum Kaszubskiego
1974 powołanie na kierownika muzeum Barbary Wieczorek
1979 z okazji 30 -lecia działalności Muzeum zostało odznaczone medalem Zasłużony Ziemi Gdańskiej
1981 dyrektorem Muzeum Kaszubskiego został Janusz Gierucki
1989 dyrektorem Muzeum Kaszubskiego został Norbert Maczulis
1995 nadanie Muzeum Kaszubskiemu imienia Franciszka Tredera
1998 odsłonięcie na dziedzińcu Muzeum pomnika założyciela Muzeum Franciszka Tredera
1998 Muzeum zostało laureatem medalu im. Antoniego Abrahama Srebrna Tabakiera Abrahama
1998 utworzenie Rady Muzeum Kaszubskiego im. F. Tredera w Kartuzach.
2001 wpisanie Muzeum w Państwowy Rejestr Muzeów prowadzony przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego
2015 dyrektorem Muzeum Kaszubskiego została Barbara Kąkol
2015 wymiana ogrodzenia muzeum
2015 wystawa pt. „Tajna Organizacja Wojskowa Gryf Pomorski”
2016 wymiana stolarki okiennej w budynku Muzeum Kaszubskiego w Kartuzach i ocieplenie poddasza w budynku głównym muzeum
2016 Festiwal Nalewki Kaszubskiej, impreza cykliczna odbywająca się każdego roku
2016 realizacja projektu pt. „Zaczarowany świat dziecka. Gry i zabawy na Kaszubach”
2017 otwarcie wystawy pt. „Franciszka Majkowska kreatorka muzealnictwa kartuskiego i wejherowskiego”
2017 zrealizowanie filmu pt. "Pamiętnik kaszubskiego Fausta" w reżyserii Andrzeja Dudzińskiego
2017 realizacja widowiska pt. „Scynanie kani” i filmu i tym samym tytule
2017 montaż w budynkach muzeum systemu sygnalizacji i włamania wraz z TV - projekt dofinansowany przez MKiDN
2017 otwarcie wystawy pt. "Kaszubi w Polskich Siłach Zbrojnych na Zachodzie"
2017 nagroda Marszałka Województwa Pomorskiego wręczona na Światowych Dniach Turystyki
2017 nagroda Burmistrza Kartuz „Kartëskô Skra”.
2018 wystawa plenerowa pt. „Kaszubsko-pomorskie ikony niepodległości”
2018 inscenizacja historyczna w wykonaniu grupy rekonstrukcji historycznej Fort odtwarzającej IV Kartuski Batalion Obrony Narodowej
2018 rozpoczęcie dużej inwestycji pn. Zmiana sposobu użytkowania budynku gospodarczego na cele ekspozycji
2019 wykonanie kanalizacji deszczowej wokół budynków Muzeum Kaszubskiego
2020 wydanie we współpracy z Towarzystwem Przyjaciół Muzeum Kaszubskiego audiobooka „Bajki kartuskie”. Projekt otrzymał dofinansowanie Starosty Kartuskiego
2020 wykonanie nagrobka dla kartuskiej poetki Teodory Kropidłowskiej
2020 zrealizowanie wirtualnego spaceru po Muzeum Kaszubskim w Kartuzach
2015-2025 wznowienie serii wydawniczej rocznika muzealnego pn. „Kartuskie Zeszyty Muzealne”
2021 wymiana nawierzchni chodnikowych wokół budynków Muzeum Kaszubskiego w Kartuzach
2022 Muzeum Kaszubskie w Kartuzach znalazło się wśród nagrodzonych organizatorów Europejskich Dni Dziedzictwa! Nagrodę muzeum wręczono
podczas uroczystej gali podsumowującej obchody Europejskich Dni Dziedzictwa.
2023 spacer po kartuskiej kamienicy mieszczańskiej w goglach VR na wystawie stałej w zrewitalizowanym budynku
2023 roku muzeum uzyskało wsparcie finansowe w wysokości 40 000,00 zł netto od Portu
Lotniczego Gdańsk na zakup zestawów okularów VR oraz figury przedstawiającej mnicha
2023 dyrektor Barbara Kąkol otrzymała nagrodę Burmistrza Kartuz Kartëskô Skra.
2023 postawienie pieca chlebowego w ogrodzie Muzeum Kaszubskiego
2023 - 2024 wykonanie dwóch altan w ogrodzie Muzeum Kaszubskiego
2024 montaż i odsłonięcie tablicy poświęconej Friedrichowi Lorentzowi na budynku "Kaszubskiego Dworu"
2025 jubileusz 80 – lecia istnienia Muzeum Kaszubskiego w Kartuzach
,
- Szczegóły
-
Dostępne również:
''Powiadają o tym mieście, że jest jedynym w Europie, do którego z każdej strony wjeżdża się przez las. I podobno jako jedyne ma na swym terenie aż pięć malowniczych jezior.
Któż nie słyszał o pięknej krainie zwanej Szwajcarią Kaszubską – regionie gór, lasów i wody, którego stolica jest zarazem centrum i skarbnicą oryginalnego folkloru tych ziem? Drogę do regionalnego muzeum w Kartuzach wskaże każdy. Niepozorny budynek stoi wprawdzie przy bocznej uliczce, ale to właśnie jest ośrodkiem zainteresowania przejeżdżających turystów...''.
Tymi słowy zaczyna swój artykuł ''Kartuskie Gawędy'' dziennikarz amerykański Zbigniew Roessler z Detroit po zwiedzeniu sal ekspozycyjnych Muzeum Kaszubskiego. Artykuł skierowany do Polonii Amerykańskiej ukazł się w piśmie ''Straż'' w styczniu 1989 roku i wyraża jasno stopień zafascynowania autora sprawami Muzeum i Kaszub.
Urok Pojezierza Kaszubskiego (Szwajcarii Kaszubskiej), oczarowanie prostym ludem i jego kulturą materialną wpłynął niegdyś na młodego nauczyciela kaszubskiego ze wsi Borzestowo k. Kartuz – Franciszka Tredera, który z inspiracji – znanego pisarza i działacza kaszubskiego z Kartuz – dra Aleksandra Majkowskiego – rozpoczął swoistą popularyzację kultury ludowej poprzez gromadzenie obiektów etnograficznych we własnym domu w rodzinnym Borzestowie. Realizacja zamierzeń możliwa była przede wszystkim ze względu na kultywowanie przez Kaszubów własnych tradycji narodowych.
To przywiązanie do tradycji przodków pozostało do dzisiaj w mentalności ludu kaszubskiego, co uwidacznia się m. in. w istnieniu centrum kultury, jakim jest bezsprzecznie obecne Muzeum Kaszubskie.
Dzisiaj, z perspektywy ponad półwiecza od momentu tworzenia przez F. Tredera zrębów Muzeum, jego zadania i rola ulegały znacznym przekształceniom. Naczelnym zadaniem jest już nie tyle samo pozyskiwanie nowych eksponatów ale zabezpieczenie i konserwacja tych, które Muzeum posiada. Ważną czynnością statutową Muzeum jest obecnie dokumentowanie i naukowe opracowywanie wyników badań oraz prowadzenie prac w terenie, a równocześnie udostępnianie sal ekspozycyjnych Muzeum zwiedzającym turystom.
Sale ekspozycyjne Muzeum Kaszubskiego zwiedzają rocznie dziesiątki tysięcy turystów z kraju i zza granicy. Niektórzy z nich oczarowani zbiorami i gawędami przewodników Muzeum chętnie tu wracają. Toteż nie bez racji jest stwierdzenie Z. Roesslera, iż ''... czy trzeba dodawać, że rangę tego od niedawna jeszcze prowincjonalnego miasteczka podnoszą również i liczne wizyty gości zagranicznych? W pamiątkowej księdze muzeum znajdziemy wpisy gości z Brazylii, USA, Kanady, grup wycieczkowych z Holandii, Rosji. Są egzotyczne ideogramy z Chin, Japonii, wyrazy uznania od zwiedzających z Francji, Niemiec, Hiszpanii... Zresztą, przekonajcie się Państwo, sami...''.
- Szczegóły
-
Dostępne również:
Historia Muzeum Kaszubskiego związana jest z pasją kolekcjonerską Franciszka Tredera oraz Franciszki Majkowskiej.
Już w 1920 r. zalążek muzeum stworzono, w budynku po starym szpitalu przy ul. Cmentarnej w Kartuzach. Kolekcja muzealna liczyła 106 eksponatów. Następna siedziba Muzeum powstała w domu Hincy przy ul. Piłsudskiego. Kolejne próby utworzenia Muzeum podjął Franciszek Treder organizując pierwszą wystawę sztuki ludowej w swej rodzinnej miejscowości w Borzestowie w 1932r. Franciszka Majkowska zaś stworzyła ekspozycję w Kaszubskim Dworze pod koniec lat 30 XX. Początki działalności muzeum były bardzo trudne. To, czego nie udało się im osiągnąć przed wojną, nastąpiło po jej zakończeniu.
W 1945 r. organizacją i prowadzeniem Muzeum zajął się Powiatowy Ośrodek Krzewienia Kultury i Sztuki w Kartuzach, którego dyrektorem był Edward Ogórek, sekretarzem dr Henryk Kotowski, skarbnikiem zaś Emil Lniski. Przy Muzeum uruchomiono pracownię haftu kaszubskiego, którą prowadziła Franciszka Majkowska, zaś już od 26 sierpnia do 15 października 1945 r. trwała pierwsza po wojnie wystawa kaszubskiej sztuki ludowej.
W, powstałym w pomieszczeniach „Dworu Kaszubskiego”, muzeum została otwarta „Wystawa Martyrologii Polskiej”. Ekspozycję poświęconą tej problematyce otwarto 4 listopada 1945 r. przy okazji zjazdu działaczy kaszubskich w Kartuzach. W 1946 r. Muzeum przeniosło się z „Dworu Kaszubskiego” do gmachu przy ulicy Kościerskiej.
W 1946 r. w zatwierdzonym planie budżetowym jako kierownik Muzeum widnieje Edward Ogórek, a jako społeczny kustosz Leopold Kosiński. Ekspozycja Muzeum Kaszubskiego mieściła się w budynku na Kościerskiej.
Mając na uwadze wiedzę i doświadczenie Franciszka Tredera w kolekcjonowaniu artefaktów, Powiatowy Komitet do Spraw Kultury poprosił go o zreorganizowanie muzeum i przeprowadzenie inwentaryzacji zbiorów. Otworzyła się nowa perspektywa dla Tredera. Powstałemu w 1945 r. muzeum w Kartuzach potrzebny był ktoś taki jak Treder, pasjonat i znawca regionu. W połączeniu kolekcji Franciszki Majkowskiej, Kotowskiego z kolekcją Tredera widziano szansę na rozwój obiektu muzealnego.
Po latach Treder wspominał: Gdy wróciłem z wojny, Powiatowy Komitet do spraw Kultury, reprezentowany przez dra Henryka Kotowskiego, F. Majkowską, Ogórka, Kosińskiego zwrócił się do mnie o ponowne podjęcie starań w kierunku zorganizowania muzeum, proponując mi przejęcie domu przy ulicy Kościerskiej i kilkanaście eksponatów, przechowywanych w okresie wojny w magazynie tzw. Wydziału Powiatowego.
Muzealiów przekazanych Franciszkowi Trederowi było 241. Były to zbiory Franciszki Majkowskiej, Henryka Kotowskiego oraz Edwarda Ogórka. Należy jednak pamiętać, że Majkowska wyprowadzając się z Kartuz, zabrała większość swojej kolekcji. 
Z pomocą Trederowi przyszło powstałe w 1947 r. Towarzystwo Miłośników Muzeum Kaszubskiego im. dr. Aleksandra Majkowskiego. Głównym celem stowarzyszenia było gromadzenie i konserwacja zabytków i przedmiotów charakteryzujących folklor kaszubski oraz roztoczenie opieki nad Muzeum Kaszubskim w Kartuzach. Towarzystwo zostało zarejestrowane przez Wojewodę Gdańskiego dopiero rok po założeniu. Założycielami Towarzystwa byli: Leopold Kosiński, Franciszek Treder, Henryk Kotowski, Wiktor Hirsz, Emil Lniski, Aleksandra Majkowska, Franciszka Majkowska, Franciszek Sędzicki, Czesław Wierusz-Kowalski, Feliks Lewiński, Franciszek Sędzicki, Paweł Groth, Feliks Biernaczyk, Emil Lniski, Leon Krauze, Wiktor Roszczynialski i Alojzy Wika- Czarnowski.
Franciszek Treder przystąpił do prac adaptacyjnych. Sam łatał dziury w dachu, uzupełniał tynki oraz malował ściany. Uporządkowane przez Franciszka Tredera muzeum zostało otwarte dla publiczności 1 maja 1947 r. Przez krótki okres Muzeum znajdowało się pod zarządem Towarzystwa Miłośników Muzeum Kaszubskiego im. A. Majkowskiego, którego prezesem był dr Andrzej Bukowski. Tak o to pisał on o muzeum w Kartuzach na łamach „Głosu Wybrzeża”:
Muzeum to powstało w 1945 r. Jako pierwsza została w nim urządzona „Wystawa Martyrologii Polskiej”, odzwierciedlająca zbrodnie niemieckie, popełnione na ludności kaszubskiej. W dotychczasowym swoim rozwoju Muzeum przeszło duże trudności lokalowe jak i budżetowe, nie miało na początku swej działalności właściwego kierownika a przede wszystkim brakło mu jasnego programu, dostosowanego do potrzeb nowo budującego się życia w Polsce Ludowej. […] Według stanu inwentarza z końca sierpnia b.r. zbiory etnograficzne obejmują łącznie 538 okazów, z czego w ciągu bieżącego roku przybyło 388. Poza tym osobne miejsce zajmuje dział prehistoryczny z 92 okazami oraz dział mineralogii i petrografii z 200 okazami. Razem więc w dniu 31. Sierpnia br. znajdowało się w Muzeum 830 eksponatów w czym 488 stanowiły depozyty”.
W 1948 roku dzięki interwencji Rady Kultury i Sztuki, siedziba Muzeum Kaszubskiego w Kartuzach została ustalona w ogólnopolskiej sieci muzeów regionalnych i Kartuzy jako jedyne miasto wśród miast wybrzeża ówczesnego województwa gdańskiego posiadało muzeum. W tym samym roku w Muzeum odbyła się wystawa prac malarskich Mariana Mokwy.
Z dniem 1 stycznia 1950 r. Muzeum Kaszubskie – tak jak wszystkie inne muzea w Polsce – zostało upaństwowione, Towarzystwo Miłośników Muzeum Kaszubskiego im. dr. Aleksandra Majkowskiego z siedzibą w Gdańsku zostało zlikwidowane, zaś Franciszek Treder został mianowany pierwszym kierownikiem i pracownikiem merytorycznym – adiunktem – Muzeum. Rozpoczął się więc kolejny, niejako nowy, etap w dziejach Muzeum. Placówka muzealna pod kierownictwem Tredera zaczęła rozwijać się systematycznie.
Treder jako kierownik Muzeum Kaszubskiego dbał nie tylko o stan budynków ale i o właściwy poziom kierowanej przez siebie instytucji. Potrafił również wyłowić do pracy odpowiednią kadrę fachową. Pracę w Muzeum Kaszubskim podjęli więc znani mu osobiście z Borzestowa – Augustyn Mielewczyk oraz znakomity gawędziarz kaszubski Franciszek Brzeziński. Ten ostatni wspólnie z Franciszkiem Trederem wyruszał w teren – na motocyklu, często pieszo – aby pozyskać dla Muzeum nowe eksponaty.
Swoistymi zainteresowaniami Tredera były opracowania przyczynkarskie z zakresu archeologii. W początkowych latach istnienia Muzeum Kaszubskiego na wystawie znajdowały się również eksponaty archeologiczne pochodzące z powiatu kartuskiego. Eksponaty te (popielnice) do Muzeum sprowadził Treder jeszcze z Borzestowa. Tam przechowywane były starannie w jego domu rodzinnym.
W początkach lat pięćdziesiątych eksponaty archeologiczne Muzeum Kaszubskiego przejął Uniwersytet Łódzki, którego pracownicy naukowi podjęli badania w tej kwestii. Zmieniał się także organizator Muzeum. Z początkiem 1958 roku placówka została przekazana w zarząd Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej, zaś po 1964 r. znalazło się w gestii władz powiatowych. W 1975 roku w całej Polsce przeprowadzono reformę administracyjną, na mocy której zlikwidowano powiaty. W związku z tym od tej pory wszystkie sprawy Treder załatwiał u władz wojewódzkich.
Franciszek Treder pozostawał aktywny do ostatnich dni swej działalności w Muzeum Kaszubskim. Stworzone przez niego miejsce było dlań drugim domem, w którym spędzał długie i pracowite dnie i noce. Dni mijały w otoczeniu grup turystów odwiedzających Muzeum, pracowników naukowych uczelni wyższych czy muzeów, a wieczory i późne godziny nocne – przy pisaniu artykułów, spostrzeżeń poczynionych podczas dziennych wyjazdów „w teren”, czy studiowaniu literatury fachowej. Po przejściu Franciszka Tredera na emeryturę w 1974 r. stanowisko kierownika Muzeum Kaszubskiego powierzono historykowi Barbarze Wieczorek. Priorytetem jej działalności było powiększenie powierzchni ekspozycyjnej Muzeum.
Jak wiemy, ani Barbarze Wieczorek, ani jej następcy Januszowi Gieruckiemu, nie udało się zrealizować postulowanych zagadnień. O przebudowie Muzeum oraz rozluźnieniu i unowocześnieniu wystawy stałej pisała na łamach „Głosu Wybrzeża” Izabella Trojanowska, a także Longin Malicki w „Jantarowych Szlakach”.
W okresie transformacji po 1989 r. budynki Muzeum zostały skomunalizowane zaś ono samo uzyskało status samorządowej instytucji kultury. Dyrektorem został Norbert Maczulis, który kierował placówką do 2015 r.
W 1997 roku na dziedzińcu Muzeum został odsłonięty pomnik Franciszka Tredera, który trzyma straż nad obiektem.
W 1998 r. Muzeum Kaszubskie zostało laureatem medalu Antoniego Abrahama "Srebrna Tabakierka Abrahama" i Medalu 75-lecia Kartuz. W 1999 r. Muzeum Kaszubskie uhonorowane zostało dyplomem zasłużony dla Kartuz przez Towarzystwo Miłośników Kartuz.
Osiągnięciem dla Muzeum, miasta i regionu było wpisanie Muzeum Kaszubskiego w Państwowy Rejestr Muzeów prowadzony przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.
Obecnie poza udostępnianiem ekspozycji stałej, Muzeum Kaszubskie jest koordynatorem wielu cennych inicjatyw. Wśród nich odnajdziemy tworzenie, pozyskiwanie i prezentowanie wystaw czasowych, prelekcji, wykładów. Kolejną formą działania Muzeum jest organizowanie interesujących zajęć i warsztatów dla dzieci i młodzieży. Są to np. pokazy, zajęcia praktyczne związane z rękodziełem odbywające się w ciągu roku szkolnego, ale także podczas ferii zimowych. Wspomnieć należy również o tym, że Muzeum Kaszubskie posiada pośród swoich propozycji edukacyjnych stałą ofertę interaktywnych lekcji muzealnych skierowanych do uczniów przedszkoli, szkół podstawowych, gimnazjów i szkół ponadgimnazjalnych.
Nie można zapomnieć o wartościowych wydarzeniach plenerowych organizowanych przez Muzeum Kaszubskie, takich jak np. Festiwal Nalewki Kaszubskiej, jarmark Etno – Prezentacje, czy atrakcyjne obchody Nocy Muzeów.
W 2017 r. powstał film o Franciszku Trederze pt.” Pamiętnik kaszubskiego Fausta” w reżyserii Andrzeja Dudzińskiego. W tym samym roku Muzeum otrzymało nagrodę specjalną Burmistrza Kartuz „KARTËSKÔ SKRA” w podziękowaniu za pracę na rzecz zachowania i upowszechniania tradycji kaszubskiej kultury poprzez prezentację dorobku naszych przodków a także promocję gminy Kartuzy podczas organizowanych na terenie placówki imprez.
Strona 2 z 6
