Wëstawë
Wëstawë Kaszëbsczégò Mùzeùm
- Szczegóły
-
Dostępne również:
Ekspònatë naszégò Mùzeùm prezentowóné są w sédmë wëstawòwëch zalach przédnégò bùdinkù. Na parterze wëstôwióné są dlô zwiédzającëch gòscy pòdstawòwé òbiektë sparłãczoné z zajãcama lëdzy tu stądka, a zôs na piãtrze pòkazëjemë wërobë lëdowégò kùńsztu Kaszëbów. Przédnyma zajãcama kaszëbsczégò lëdu bëłë gbùrstwò i rëbactwò. Prôwda ta mô tej òdzdrzadlenié na przedstôwiónëch przez nas wëstawach. Zebróné òbiektë pòchòdzą w przewôżający wikszoscë z XIX wiekù.
Zachãcywómë do wirtualnégò szpacéru pò naszim Mùzeùm:
Gbùrstwò (parter, zala I)
- Szczegóły
-
Dostępne również:
W ti zalë pòkazëjemë pòdstawòwé nôrzãdza zrzeszoné z òbróbką zemi. Tej są to redła ò ramòwi kònstrukcji, płëdżi z dwiema sochama, walc piestrzeniowi, bróna złożonô z drzewianëch balków, kùltiwatorë, z jaczich jeden z prezentowónëch na wëstawie zrobiony je z òdzartégò z kórë kòrzenia, a pòtemù òpatrzony trzema żelôznyma gòzdzama.
Domôcé gòspòdarstwò (parter, zala II)
- Szczegóły
-
Dostępne również:
W ti zalë przedstôwiómë nôrzãdza ùżiwóné do mierzeniô zemnëch płodów, jich przechòwiwaniô, przerôbianiégò jôdë i pòdstawòwi kùchniowi sprzãt. Je tej beczka na zbòżé, wëwierconô w pniu, kòrc i mace plotłé z kòrzeni chójczi. Widoczné są téż przërządë do òbróbczi zôrna – rãcznô stãpa do mùżdżeniégò zbòżégò na krëpë i òbrotowé żarna.
Rëbactwò (parter, zala III)
- Szczegóły
-
Dostępne również:
Rëbactwò bëło – òkróm gbùrstwa – przédnym zajãcym kaszëbsczégò lëdztwa. Wielno wëstãpùjącé na tim terenie jezora, w jaczich je wiele rëbów, dôwałë lëdzóm bògatą żëwnosc. Rëbôcë wëpłiwelë na łowienié rëbów w czôłnach. Na wëstawie widoczné są dwa zortë czôłnów ùżiwónëch do łowienégò rëbów. Nôprzód Kaszëbi mielë czôłna zrobioné z jednégò sztëczka drzewa (kùmë). Pózni brelë czôłna, jaczé miałë dno z kłodë, a bórtë zrobilë z niwnëch délów.
Garnkòwnictwò (parter, zala IV)
- Szczegóły
-
Dostępne również:
Razã z rozwòjã przemësłu i napełnienim rënkù niedrodżima przemësłowima wërobama lëdze zaczãlë znaszac dôwné kaszëbsczé lëdowé mésternie. Òdrodzenié garnkòwnégò kùńsztu nastało na pòczątkù XX wiekù z pòdskôcënkù znónëch etnografów (założëcelów pierszégò w Pòlsce skansenu) z Wdzydzów – Tédorë i Jizydora Gùlgòwsczich.
Elementë kaszëbsczi òbrzãdowòscë i kùlturë (piãtro, zala wësziwkù)
- Szczegóły
-
Dostępne również:
Pòkazëjemë tu òbiektë sparłãczoné z òbrzãdama i corocznyma zwëkama, mùzyczné instrumentë i lëdowé zabôwczi.
Lëdowi kùńszt (piãtro, zala I)
- Szczegóły
-
Dostępne również:
Przedstôwiómë w ti zalë przikładë tradicyjnégò i terôczasnégò lëdowégò kùńsztu Kaszëb. Pòkôzóny je baro bògato zrobiony wësziwk. Òsoblëwie prezentëją sã dwie nôcekawszé, ùnikalné kòlekcje, jaczé są w naszim Mùzeùm, to je: kòlekcjô XVII - XXI – wiecznëch kòbiecëch czepców (złotogłowa) i kòlekcjô XIX – wiecznëch òbrazów malowónëch na szkle.
Posôg pani młodi (piãtro, zala II)
- Szczegóły
-
Dostępne również:
W ti zalë pòkôzóné są rzeczë, jaczé nôleżą do pòsagù pani młodi. Na Kaszëbach bëło to tradicją, że brutka, co sã żeniła, dostôwała òd swòjich starszich pòsôg. W nim bëło czile pòsagòwich skrzëniów z pòscelą, bielëzną, sprzãt codniowégò ùżëtkù, w tim bãbenk do brunieniégò kawë, czijónczi do praniô, riwka, wôdżi, czerzenczi.
Kaszëbskô jizba (piãtro, zala III)
- Szczegóły
-
Dostępne również:
Wëpòsażenié ti zalë òddôwô wëzdrzatk tradicyjny kaszëbsczi jizbë sprzed wiekù. Zebróny tu sprzãt to przede wszëtczim lëdowé méble codniowégò ùżëtkù. Jegò charakteristiczną znanką je fónkcjonalnosc. Wikszosc łóżków mògła bëc rozsuwónô zanôleżno òd sytuacji i pòtrzebów (np. w nocë). Czej przëszedł niespòdzóny gòsc, co brëkòwôł òstac na noc, wëzwëskiwónô bëła do tegò kòmóda. Nôczekawszé z reprezentowónëch méblów to łóżkò dlô młodzëznë, chtërno szło rozsëwac. Rosło òno razã z dzeckã.
Kùzniô Bazyla (gòspòdarczi bùdink)
- Szczegóły
-
Dostępne również:
Ùdba na pòwstanié wëstawë narzesziwający do mésterni kòwôla zrodzëła sã ù mieszkańca Kartuz Pana Andrzeja Dąbrowsczégò, chtëren miôł starã ò to, żebë pamiątczi pò jegò starkù Bazylim nie bëłë zniszczoné, a przede wszëtczim zabôczoné. Dlôte Mùzeùm zaczãło sã starac ò dopasowanié magazynowi pòwierzchni na wëstawòwé céle. I tak skłôd w mùzealnym, tzw. gòspòdarczim bùdinkù òstôł dopasowóny na stałą wëstawã pòd titułã Kùzniô Bazyla. Prakticzno całi ùkłôd wëstawë przërëchtowôł Pón Andrzéj ze swòjima synama. W 2019 r. bùdink pòddóny béł dogłãbnémù przëwrôcaniémù dôwny bëlnotë, dzãka temù kòwalsczé sprzãtë prezentëją sã w pełny widzałoscë.