Film o działalności Towarzystwa Ludoznawstwa Kaszubskiego

 
 
Szanowni Państwo,
 
 
Zachęcam  do obejrzenia filmu o działalności Towarzystwa  Ludoznawstwa Kaszubskiego w Kartuzach 1907 – 1914.  Pomysłodawcą i  producentem filmu jest  Muzeum Kaszubskie w Kartuzach.
Założycielami towarzystwa byli  Fridrich Lorentz i Izydor Gulgowski. Obu badaczy  połączyła pasja do wszystkiego co kaszubskie.  To im zawdzięczamy wiele prac poświęconych językowi kaszubskiemu, etnografii i historii Kaszubów. Do towarzystwa należeli zarówno Polacy, jak i Niemcy,   podkreślający  przy tym swoją apolityczność. Przełom XIX/ XX w. charakteryzuje swoistą   mozaikę etniczną narodową i językową jaką były Kaszuby.
Nie sposób  poznać  działalności towarzystwa bez nakreślenia  tła historyczno-kulturowego, w jakich rodziła się jego  aktywność kaszubska. Tego zadania podjął się redaktor Tomasz Słomczyński w rozmowie z dr. Tomaszem Rembalskim. Zachęcam do jej wysłuchania i obejrzenia. Film dostępny jest poniżej.

 

Wystawa komiksowa Lecha Bądkowskiego

 Muzeum Kaszubskie w Kartuzach  zaprasza do obejrzenia wystawy  komiksowej „Lech Bądkowski – obrazy z życia”. Jej treścią jest historia życia pisarza, działacza kaszubsko-pomorskiego Lecha Bądkowskiego (1920-1984) w formie opowieści obrazkowej, kolażu.
Wystawę użyczyła Pani Sławina Kosmulska, córka Lecha Bądkowskiego oraz Kaszubskie Forum Kultury z Gdyni. 
 
Autorami prezentowanych na wystawie komiksów są: Anna Pietralczyk (ps. Avi), Monika „Laurie” Sodkiewicz, Agata Sobiepan, Unka Odya, Łukasz Godlewski oraz Kamil Olszówka.
Z okazji przypadającej 24 stycznia 2020 setnej rocznicy urodzin wybitnego Pomorzanina Lecha Bądkowskiego,  gdańscy radni ustanowili  Rok 2020  Rokiem Lecha Bądkowskiego. 
 Warto nadmienić, ze w tym roku ukazała się także książka  Sławiny Kosmulskiej   „(Nie)znane życie figuranta Lecha Bądkowskiego”. Publikację tą  wydała Wojewódzka i Miejska Biblioteka Publiczna im. Josepha Conrada Korzeniowskiego w Gdańsku i Muzeum Piśmiennictwa i Muzyki Kaszubsko-Pomorskiej w Wejherowie. 
W 2019 roku w Muzeum Kaszubskim w Kartuzach odbyło się spotkanie pt. „O Lechu Bądkowskim raz jeszcze”.
Wystawę można oglądać  w muzeum od wtorku do piątku w godz. 8.00 – 16.00, w sobotę od 9.00 do 15.00 
 
****
Lech Bądkowski – żołnierz Września 1939 oraz Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie, cichociemny, publicysta, literat oraz współzałożyciel Zrzeszenia Kaszubskiego. Główny ideolog ruchu kaszubsko-pomorskiego drugiej połowy XX wieku. Urodził się w 1920 r. w Toruniu. W 1939 roku, jako absolwent Brodnickiej Szkoły Podchorążych, wziął m.in. udział w walkach nad Bzurą. Po klęsce wrześniowej przedostał się do Francji, gdzie trafił do oddziałów Polskich Sił Zbrojnych, aby tam kontynuować walkę. Służył w Samodzielnej Brygadzie Strzelców Podhalańskich, z którą walczył pod Narwikiem oraz w Marynarce Wojennej. W późniejszym czasie trafił do elitarnego oddziału cichociemnych. W 1941 roku został odznaczony przez gen. Władysława Sikorskiego Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari. Już podczas wojny, najpierw w Szkocji, a potem w Londynie, skupił wokół siebie grupę Pomorzan w organizacji pod nazwą „Związek Pomorski”. W 1945 roku ukazała się w Londynie jego pierwsza większa publikacja „Pomorska myśl polityczna”, zawierająca wiele przemyśleń programowych związanych w Pomorzem w granicach Polski (aktualnych do dzisiaj). Po wojnie, pierwszym możliwym transportem Marynarki Wojennej wrócił do Polski i osiedlił się początkowo w Gdyni, a później w Gdańsku. Rozpoczął pracę jako dziennikarz w „Dzienniku Bałtyckim”, z którego został zwolniony wskutek szykan ówczesnej władzy komunistycznej. Przez całe lata swej działalności publikował w wielu czasopismach zarówno regionalnych jak i ogólnopolskich. Był założycielem i pierwszym prezesem Klubu Studenckiego „Pomorania”. W latach 1957–1966 – prezes oddziału gdańskiego Związku Literatów Polskich, członek polskiego PEN-Clubu, autor wielu książek związanych tematycznie z Kaszubami i szerzej Pomorzem. Przez lata swej działalności w realiach PRL-u znajdował się pod obserwacją Służby Bezpieczeństwa. W 1980 roku był rzecznikiem Międzyzakładowego Komitetu Strajkowego w Stoczni Gdańskiej oraz jednym z sygnatariuszy porozumień sierpniowych. Zmarł 24 lutego 1984 roku. Jego pogrzeb na Cmentarzu Srebrzysko w Gdańsku stał się manifestacją kilku tysięcy ludzi – w drodze ku wolności Polski.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Dar dla Muzeum Kaszubskiego od Pana Andrzeja Buslera

Muzeum Kaszubskie im. Franciszka Tredera w Kartuzach powiększyło swoje zbiory o unikatowe artefakty, a to dzięki ponownej hojności Pana Andrzeja Buslera, prezesa Kaszubskiego Forum Kultury.
Tym razem kartuskie muzeum otrzymało przedwojenne dodatki Gazety Kartuskiej takie jak: „Rodzina” i „Przyjaciel Młodzieży”, reprodukcje fotografii czarno-białych Władysława Baranowskiego, pochodzącego z Cieszenia wiejskiego fotografa oraz plakat z wystawy fotografii, która w 1994 r. odbyła się w Chmielnie. 
Bezcennym darem są też numery „Rycerza Maryji”, pisma poświęconego sprawom wojaków i młodzieży, R. I, 1927 nr. 1, R.I, 1928, nr 2. „Rycerz Maryji" ukazywał się nakładem Związku Towarzystw Powstańców i Wojaków Okręgu Kaszubskiego w Kartuzach.
Wartość tej kolekcji podnosi fakt, że pochodzi ze zbiorów śp. Wojciecha Kiedrowskiego, działacza kaszubskiego, wieloletniego redaktora miesięcznika „Pomerania”, założyciela Oficyny Czec.


„Rycerz Maryji"
Podtytuł precyzował, że jest to "Pismo poświęcone sprawom wojaków i młodzieży" R.1/1927 - 1928/. Nr 1.    "Rycerz Maryji" ukazywał się nakładem Związku Towarzystw Powstańców i Wojaków Okręgu Kaszubskiego w Kartuzach. Bezpłatne pismo otrzymywali członkowie tego stowarzyszenia oraz Stowarzyszenia Młodzieży Polskiej. 
W 1920 r. zaczęły powstawać we wszystkich parafiach kaszubskich Towarzystwa Młodzieży Katolickiej, a od 1922 r. Towarzystwa Powstańców i Wojaków. W organizację oraz pracę Towarzystwa Powstańców i Wojaków na Kaszubach zaangażowani byli m.in. żołnierze 66 Kaszubskiego Pułku Piechoty. Szczególnie na tym polu, wyróżniał się kapitan Jan Wandtke. Z myślą o tej społeczności wydawano „Rycerza Maryji”. 
Jako biuletyn Związku Towarzystw Powstańców i Wojaków Okręgu Kaszubskiego informował przed wszystkim o działalności i o wydarzeniach związanych ze Związkiem.
Funkcję redaktora, w tym i odpowiedzialnego "Rycerza Maryji", pełnił Jan Regliński, kierownik szkoły powszechnej w Miechucinie, późniejszy nauczyciel mniejszości polskiej w Niemczech.
"Rycerza Maryji" tłoczono czcionkami drukarni "Gazety Kartuskiej" w Kartuzach. Nie udało się ustalić liczebności nakładu pisma, ale biorąc pod uwagę rozwój wymienionych organizacji i ich zasięg terytorialny - nakład musiał być znaczny. Towarzystwo Powstańców i Wojaków cieszyło się na Kaszubach dużym zainteresowaniem. Obwody organizacji były tworzone w większości kaszubskich wsi. Na przykład oddział Towarzystwa Powstańców i Wojaków w Przodkowie zrzeszał 270 członków w 8 obwodach.

   
Rodzina” pierwszy, samoistny, tygodniowy dodatek do "Gazety Kartuskiej".
„Rodzina” począwszy od numeru 1 z 8 października 1922 r., towarzyszyła „Gazecie Kartuskiej" systematycznie w każdą niedzielę, aż do końca 1936 roku.
Układ treści w "Rodzinie" rozpoczynał się zawsze od tekstu ewangelii na daną niedzielę, potem szła nauka związana z tą  ewangelią, "złote myśli", po nich jakiś wierszyk. Kolejne miejsca na łamach zajmowały porady gospodarskie i lekarskie. Całość zamykał "Wesoły kącik", czyli humor i żarty. Układ ten ulegał niekiedy drobnym modyfikacjom.
Oprócz poezji zamieszczała "Rodzina" bajki, podania, legendy, opowieści ludowe  w języku polskim  i rzadziej,  zwłaszcza w początkowym okresie 1922 - 1924, kaszubskim. Większość zamieszczanych tu materiałów podawano anonimowo.
Z "Rodziną” współpracowali: Franciszek Hoppa (1875 – 1941) z Warzna, Franciszek Sędzicki (1882 – 1957), Teodora Kropidłowska (1879 – 1931), Leon Kowalski (1882 – 195).
     


"Przyjaciel Młodzieży" dodatek do "Gazety Kartuskiej" dla dzieci i doroślejszych
1 listopada 1924 roku zaczęło ukazywać się w Kartuzach samodzielne pismo „Przyjaciel Młodzieży", które jak głosił podtytuł, przeznaczone było dla dzieci i młodzieży.  "Przyjaciel Młodzieży" pomyślany był jako dwutygodnik. Chętni mogli go zamawiać u listonosza, w urzędzie pocztowym lub w szkole u swego nauczyciela. Opłata miesięczna wynosiła 50 gr.
Jednak z powodu braku odpowiedniej reklamy oraz życzliwego poparcia ze strony rodziców i nauczycieli „Przyjaciel Młodzieży" stal się miesięcznikiem w formie bezpłatnego dodatku do "Gazety Kartuskiej".  Od tego momentu gazeta ukazywała się aż do końca września 1936 roku.   Jako pismo redagowane w duchu katolickim zamieszczano w nim krótkie życiorysy niektórych świętych. Dodatek prezentując problematykę religijną - szerzył kult relikwii.
Redaktorem i wydawcą "Przyjaciela Młodzieży" był Jan Bieliński.  (BK)

Komunikat

Szanowni Państwo.

Informujemy, że w miesiącu maju Muzeum Kaszubskie w niedziele jest nieczynne. 

Regulamin dla zwiedzających w czasach pandemii

Zasady (regulamin) zwiedzania Muzeum Kaszubskiego 

w Kartuzach  w czasach epidemii

 

 

Stosownie do najnowszych wytycznych dla muzeów, galerii sztuki oraz innych instytucji kultury wydanych przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego, 

w trosce o Państwa zdrowie, uprzejmie informujemy, że 

 

Muzeum Kaszubskie im. Franciszka Tredera w Kartuzach  nadal pozostaje w stanie ograniczenia działalności wprowadzonym Zarządzeniem Dyrektora Muzeum z  dnia 12 marca br..

Dopuszcza się, jednak od 5 maja  2020 r. wizyty w muzeum   w indywidualnych przypadkach, przy zachowaniu obowiązujących, niezbędnych środków ostrożności i zasad niniejszego regulaminu:

 

  • Zwiedzanie będzie odbywało się indywidualnie lub w kilkuosobowych grupach 
  • Zwiedzający oraz pracownicy muzeum zobligowani są do zachowania bezpiecznego  odstępu -  2 m.
  • Zwiedzający  będą zobowiązani do dezynfekowania dłoni przy wejściu i wyjściu z obiektu
  • Zwiedzający zobligowani będą  do  poruszania  się po muzeum w maseczkach (obowiązywać będzie oczywiście nakaz zakrywania nosa i ust), a pracownicy kontaktujący się ze zwiedzającymi będą wyposażeni w przyłbice ochronne.
  • W celu ograniczenia kontaktów, nie będzie można  chwilowo skorzystać z usługi przewodnickiej.   Wprowadzone zasady preferują zwiedzanie rodzinne: turyści będą rozpoczynali wędrówkę po muzeum tak, aby poszczególne sale były w momencie zwiedzania do dyspozycji jednej rodziny 
  • Pozostałe zasady zwiedzania obowiązują jak w normalnym  czasie, czyli zakaz dotykania eksponatów
  • Zalecamy płatność  kartą płatniczą
  • Osoby przeziębione będą upominane i proszone o wyjście.
  • Wyświetlacze dotykowe będą po każdym zwiedzającym dezynfekowane.
  • Znajdujące się w ofercie edukacyjnej warsztaty na razie nie będą organizowane
  • Wszystkie działania mają na celu udostępnienie zabytkowego obiektu i mieszczących się w nim ekspozycji dla zwiedzających w sposób bezpieczny. Podczas rozmowy zostanie ustalony termin zwiedzania dla zwiedzających 
  • Specjalne zasady będą obowiązywać do odwołania 

 

Kartuzy, 4.05.2020 r. 

 

Aktualności

18 wrzesień 2020
 17 września  w kartuskim Muzeum odbył się wernisaż wystawy malarskiej „Mistyk na Kaszubach”. Ekspozycję tworzy dwadzieścia osiem obrazów autorstwa Wiesława Grzecha.     W uroczystości otwarcia ucze...
14 wrzesień 2020
Dyrektor Muzeum Kaszubskiego im. F. Tredera w Kartuzach ma zaszczyt zaprosić nawystawę Wiesława Grzecha ,,Mistyk na Kaszubach”, którą rozpocznie uroczysty wernisaż.17 września 2020 (czwartek) o godz. ...

Muzeum Kaszubskie im. Franciszka Tredera w Kartuzach
Copyright © 2012

Projekt i wykonanie: Projekt i realizacja: StudioArt.biz